Liên hệ | Sitemap  
01/03/2019

“Hội làng năm nay có gì hay không mẹ?” Khi còn là một đứa học sinh, tôi thường hỏi mẹ tôi mỗi khi tới dịp hội làng ở quê tôi. Như thường lệ, mẹ tôi vẫn đáp: “Có gì à, chờ đi, lúc đó rồi sẽ rõ thôi con trai ạ”.

Dù nhiều năm đã trôi qua nhưng tôi vẫn nhớ như in những hình ảnh tại hội làng đầu tiên diễn ra ở quê tôi. Ngày đó, tôi đang học cấp 2 ở trường chuyên của huyện. Khi đấy, cả thôn xây dựng lộ trình sẽ đạt chuẩn làng văn hóa cấp xã, cấp huyện và một ngày không xa sẽ trở thành làng văn hóa cấp tỉnh.
Tôi cùng lũ bạn rất háo hức đón chờ kỳ hội làng đầu tiên. Khắp làng, đường làng ngõ xóm được quét dọn sạch sẽ, cắm đầy cờ tổ quốc để chào mừng sự kiện mà có lẽ là vui nhất cả năm của cái làng. Trước đó, từ các thanh niên tới các mẹ, các bà hăng say tập văn nghệ mỗi buổi tối để đua tranh với nhau để dành giải cao nhất.

Khi ấy, xóm tôi vinh dự trong xóm có người làm trưởng thôn. Tôi không biết, cũng không dám chắc có phải vì trong xóm có trưởng thôn nên vào mỗi dịp khai hội, tiết mục văn nghệ của xóm thường được chọn để biểu diễn trước các quan khách gần xa. Tôi nhớ có một lần khi đi xem hội, đứng bên cạnh mấy người ở xóm khác trong làng, họ thì thầm to nhỏ với nhau rằng năm nào trưởng thôn cũng chọn tiết mục văn nghệ của xóm mình để biểu diễn đầu tiên ở buổi khai mạc. Ở quê mà, không tránh khỏi những câu chuyện kiểu như vậy.

Ở góc bên kia, có rất nhiều người đang hồ hởi chờ đón những hoạt động khác trong khuôn khổ hội làng sắp diễn ra như kéo co, đá bóng, đánh cờ, chọi gà, cướp cờ, bóng chuyền hơi… cứ thế qua năm này sang năm khác. Các hoạt động từng năm có thể khác nhau, nhưng vẫn tồn tại ở đó sự háo hức, chờ đóng và hăng say chuẩn bị và tập luyện của mọi người trong làng từ năm này qua năm khác. 

Sau bao nhiêu năm trôi qua, bản thân tôi đã lớn, không còn là cậu bé cấp 2 ngày nào lẽo đẽo đạp xe vào đình làng để xem hội làng nữa. Do điều kiện học tập và công tác xa nhà, tôi hiếm khi có thể trở về nhà vào mỗi dịp hội làng. Tuy nhiên, tôi vẫn thường theo dõi Facebook chung của cả thôn hoặc cập nhật qua người thân về hoạt động của hội làng quê mình. Có đôi lần, tôi tự nhủ, ước gì mình có một công việc gần nhà hơn để vào những dịp như thế này, sau giờ làm mình có thể trở về nhà, trực tiếp tham các hoạt động của quê hương.

Có lẽ, chỉ khi lớn lên chúng ta mới hiểu hết những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dịp hội làng. Ngày còn bé, dù không hiểu hết những giá trị ấy nhưng như bao đứa trẻ khác, tôi vẫn háo hức đón chờ dịp này đến càng nhanh càng tốt, hệt như mong chờ Tết đến để được bố mẹ mua áo mới. Khi lớn lên, tôi hiểu rằng, Tết là dịp để người người sum vầy bên gia đình và người thân, thì hội làng là dịp để những người con tha hương hướng về với quê cha đất tổ, nơi chôn rau cắt rốn, hay cũng là dịp để những đứa con xa xứ hướng về nơi mình được sinh ra hoặc ít nhất cũng là nơi mà cha mẹ của họ dạy họ gọi đó là “quê hương”. Ở chốn xa xứ kia, có lẽ mỗi khi hội làng đến, 2 chị gái của tôi cũng đau đáu niềm mong mỏi được trở về quê hương để tận hưởng lấy 1 lần cái không khí hội làng của quê cha đất tổ thực sự là như thế nào.

Bởi vậy, hội làng có thể đơn giản chỉ là một dịp để xả những bức bách của cộng đồng sau một vụ mùa làm ăn vất vả, đơn thuần để giải trí. Hội làng cũng có thể là một cái cớ để người ta quần tụ, để con cháu ly hương về quê gặp tổ. Hội làng có khi giống như ngày giỗ của một con người, vị thánh, những cá nhân đã để lại dấu ấn trong lịch sử của cộng đồng. Và, cũng có khi chỉ là dịp để nhìn lại những biến cố của cả xóm làng trong suốt 1 năm vừa qua. 

Hôm nay đã là ngày 25 tháng Giêng, và tôi biết rằng ở quê vẫn đang tấp nập chuẩn bị cho dịp hội làng 2019 sắp diễn ra. “Không biết, hội làng năm nay có gì hay không mẹ?”

Lê Mạnh Cường


Các bài viết khác
Làng Hoạch Thôn, xã Định Tăng, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa
langhoachthon.com@gmail.com
www.hoachthon.com